Universal Declaration of Human Rights - Awa-Cuaiquer

This plain text version prepared by the "UDHR in XML" project,
http://efele.net/udhr.

-----

MINMURUS WANTAAWARUSPA
      Shish chalkuil Aniperzario kara teckaracion kitpa unipersalkaz terechokaz
humanukaz karakas wantuzpa
      Maza tuil ampara pikam - Maza tuil tuil pikam
      Maza pikam ampara tuil maza pikam pikam tuil
      Teckaracione uniperzalkaz antuz terechukaz humanukaz
      Mamazpit kaz parammakpas
      Ataptakitpa suazne prockamatai an wantuskasa kuintakitpa sara an samtleara
jeneralkas kuintakit
      Anpayu maza chalkuil tisiemprewa maza pikam ampara tuil la Asamtleane
jeneralne an nasiuneskaz unitakaz aprupakitpa pruckamakirɨt an teckarasiunkaz
sarɨt uniperzalkaz nitchan humanukaz sunkaz textura wan sarɨt fikurakas sara
pakinakaz mamazkaz ankaz historikukaz Asamtleara paikuat wantuzpa paiskaz
miemprukaz sune puplikara an textura teckarasiunkit tispusierakit mamaz pusta
tistripuikirɨtexpuestukit pɨnkɨtta izkit kuintakit pɨnkɨh kammu yalta mamaz
estaplecimienturaz sun kamtarawai tuamtus kuntisiunkas pulitikaz an
territuriukaz
   
      Preámbulo
      Kunsiderakitpa chima lipertachan la justisiakaz y la pazkaz muntuz mɨjan sun
rekunusimientukaz an tiknitadkaz inteinsekakaz an nit ɨn kawuarus
inalienaplekaz wantuzpa miemprokaz kualkaz humanakaz
      Kunsiterakitpamakpaz an teskunucimientoksz menuspreciukaz sun nit ɨmɨzna
humanukaz an urijinakitpa acturuzkas ultrajantikaz sunkaz la kunsienciakaz
humanitakaz que se han pruckamakitpa misha aspiraciukaz mamaz elepakitpa
ampukaz apperimientune anña muntune suntuzne serekaz humanukaz
lipertapkaz temurakaz miseriakaz tisfrutikitpa anlipertat· pitkaz lipertapkaz
creensiakaz
      Kunciderakitpa esencialkaz an nitchan wantuskasa sunkaz protekitpamakpaz
mamaz rejimenkaz sun nitchan mamaztuzkaz ampukaz ishtawai kunpelitukaz
supremukaz recursukaz repelionkaz kuntramakpaz tiraniakaz upresiunkaz
      Kunciderakitpamakpaz mamaz esencialkaz prumuperkitpa an tesarruyakitpa
relasiunkaz amistusurakaz uspëlruzpa nasiunkaz,
      Kunciderakitpa an puepluskaz nasiuneskaz unitaskaz ankaz reafirmakitpa an kartara
sun nitchanpamakpas wantuskasa fe mɨjatpa an nitmɨjatpa ampukaz ashampakaz
kaiztamai teckaratukitmai resueltukitmai susialkaz pruperkitpa prukreso elepakitpa
an nipelkaz tuamkaz ayukta maza kunceptukitpa akal lipertadkaz
      Kunciterakitpa sun estatukaz miempruruzkaz an komprometikitpa asekurakitpa
kuperasiunkaz sun la urkanizacionkaza naciponeskaz unidaskaz respetikitpa
efectipukaz univer5alkaz derechokaz libertakaz fundarventaleska ampukaz,
      Kusiderakitpamakpaz kuncepciónkitpa kumunkaz an nitchatpamai mɨnkas
kachapmuchimaimasain chatpa
   
      Artikulu paz
      Maza wantuz awa mɨjan wuantuz nitchatpa karakas mɨnkaskachapmuchi
Mamaz kualtuz puchakas awapit relionkaz upini6nkaz politikakaz mamaztusne
indulekaz nacionalkaz socialkaz posicionkaz pialkaz chikta mamaztuskaz
kunticionkaz
       paz. Suntakaz sarawai tisticionkaz chiwuasha kunticionkaz jurftika
internacionalkaz paiskaz territuiukas mamaz kupairuwai pɨna kaiztawuai
intepetientene purai atministracionne autunumukaz naptɨt chiwuashai
limitaciónkaz superaniakaz
  
      Artikulu kutña
      Wuantaruz intipituokaz mɨjatpa nitmtjatpai tuammakpaz liberta purai
sekuritakaz mɨjatpamakpaz awaruzpa
   
      Artikulu ampara
      mɨnkaz puran naptɨt esckapitukaz serpitumprekaz
   
      Artikulu shish
      Wantaruspa Kara naptɨt turturane mɨnkas chi wantmɨjan inhumanurus
   
      Artikulu wat
      Wantuz uspa humanukaz mɨjmai nitmɨjan wantuspa kai rekunucimiento up
persona litai juritika
   
      Artikulu ita
      Wanturus kawarain mai annamin ley mɨjmai sunka nitmɨjan mɨjan kawarain
prutekitpa ley mɨjan wantuspa mɨjmai nit ɨn kawuara mɨjan pruteccionmɨjan
kuntramɨjan paitarusa
   
      Artikulu tuil
      Wantuspa awa mɨjan nit ɨtpa mɨjmakpaz an recursukaz efectipu an na mɨjatpa
tripunalkaz nacionalkaz rumpetɨntekaz suna ampara kitpa kuntramakpaz an
aktuskza piolakiman an nit ɨtpamakpas funtamentaleskaz piankarɨt an
kunstitucionne an leykaz ishtawamakpas.
   
      Artikulu pikam
      mɨnkaz pɨrɨchi arpitrariamentene mɨnakazpizmuchi wuasana pishtɨt.
   
      Artikulu maza chalkuil
      Wantarusa awane mɨjmai nit ɨmɨzna mɨji an kunticioneskaz kawarain
m-t-Jatpai kashaptawai wantarusa kashtawai sun justiciane sunta tripunalta
intipentientera imparcialkaz kara terminaciunkaz kitpa sun nit ɨtpai uplikaciun
mɨji an examenta chiwasha kÇlshaptawai kontramakpaz uzparusa.
   
      Artikulu maza maza
      
         
            Wanturuzpa awakaz akLJsakitpa ,ah telitukaz mɨjatpa nit ɨnpa wantarusa
kaishkuintakitpa an leyne juiciukitpa pupliku wat samat mɨjatpai karntiakaz wan
samatmɨjatpai tefensakaz sarawai chiwashakaz.
         
         
            Paz .mɨnkaz kuntenakitpa sun kumisiunkaz nit ɨn naciunalkaz internaciunalkaz
chiwashakaz pɨna tɨntakal kumicionkaz kuailkirɨt tawa septawai kara ishtawai
paitaruza kuintakitpa wantuskasa.
         
      
   
      Artikulukaz maza paz
      Mɨnkaz kara ubjetipukaz injerenciane arpitrariakaz an pitakaz pripatakaz an
kualkaz up tumicilione sun konrrespontientene atakekaz up hunrane up
reputacionkaz .wantuzpa awaruspa mɨjmai dereçhomɨji proteccionne leyta
kontra mɨjmai injerenciakaz wualmaltamai
   
      Artikulumaza kutña
      
         
            Wantus awarusne mɨjmai nit ɨn sirkularkaz lipremente mai elijelitpa
resistensiakas an su territuriumai sun estaduras
         
         
            Paz. Wantuspa awaruspakai mɨjmai watmilna nitmɨlna chiwacha sun
pamikawa an kailninna sun paista,
         
      
   
      Artikulu maza ampara
      
         
            Maza kainam wan awaruza tɨnta sunkanan saim watpuran mɨntat wan sura
         
         
            Paz, An nitnezazachi
         
      
   
      Articulu maza shish
      
         
            Maza. Wantuz awaruz mɨjmai nitmɨjmatpaz maza pɨpuchin
         
         
            Paz. mɨnkas waitkischazachi ut pɨpɨrurane chinkas maizmizhizh kizchasaçi
sunkana nitmɨne ut suranePaz. mɨnkas waitkischazachi ut pɨpɨrurane chinkas maizmizhizh kizchasaçi
sunkana nitmɨne ut surane
         
      
   
      Articulu maza wak
      
         
            Maza ampuruzne ashampakaz mucituparɨne sunkanan nit mɨJ kawarain izhtɨt
kual mamɨz pɨpHuraz kualne mamɨz iztɨt, karane sunkanan mɨtmu
achanparane kualtusane chatpamai kawara nit mɨjatpamai mishuran
kasalakitpa annamin kasalakitpa kara watmɨltawai an kasalakitpa.
         
         
            Paz. Masain annamin masainchan mɨnkasakazshi kashkuintakitpa mamaztusa
wat minna ashampakaz nit ɨn wat mɨlna kalakin.
         
         
            Maza au kualtuz anna pit, puramtus fundamentalne susietakaz mɨjmai nitɨn
mɨjan prutejikitpamakpas au sucietakaz an paistane.
         
      
   
      Artikulu maza ita
      
         
            Mata pwantus awarusne mɨjmai nitɨnɨnpa auruspa kai pakashpâ kulectipamai
         
         
            Maza mɨnkas wuacha auruspamai an nit mɨjan aruspa au pamikamakpas
minkas nakamchi au kaltus katmishna suain purammakpas.
         
      
   
      Artikulu maza tuil
      Au tuampakpaz masainpa purammakpaz kolectipamentekaz pupliku puram nit
mɨjmakpaz nit ɨtpamakpaz an kamtamtus kara wuat ɨnɨn an kalne.
   
      Artikulu maza pikam
      Wantuz paittarus nitɨnɨn pɨna wat nit chatpamakpas upiuonkas mɨjatpai wat
nit ɨn kachapnachiwal mɨnakas mɨmarawai chiwacha infurmaciunkaz kitpa
frunteraras chiwacha mɨmana.
   
      Artikulu Paz chalkuil
      
         
            Maza. Wantuspa awaruspa nit ɨnpa lipertakaz wanmaktawai asociacionkas
pasiflkakaz.
         
         
            Paz .mɨnkaspuerichi karakas nit ɨtpa ɨnintawai asuciacionta.
         
          
            Kutna. pɨpɨlukasa wat ɨtpamai kaksaruska5a tɨntaruskasa puplikukas
kaiwintayva paitarùsa kuintakianashi maintasne aza ɨn munnaautentikas sanais
wanmaktawai azachatpa wantuskasa kawarain puinain kiantawai pailtarus
mɨlatpa kiantawai wantuspakai.
         
     
   
      Artikulu paz maza
      
         
            Wantuspa awaruspa nit ɨtpai wuuanmaktawuai kaksamiwuakasa AP paistas
uskasa kuintakin aptas kakuras kasa wanmakmuruskasa masamasain
sairawamakpas.
         
         
            
         
         
            
         
      
   
      Artikulu Paz Paz
      Wantus awaruskasa nit mɨjan an kalne uspain saanapa sun kal konticionkas wat
kalkitpa ekitatipa ishmukas mɨjatpa karakas esfuesu mɨjatpa wat wanmaktawa
izan pialkas tɨntaruskasa paranitpai pais kas nit ɨn pialkasa auruspa tGamtuspa
mɨnkas kasaptachiwa punfan tuan anna ɨn paittaruskasa.
   
      Artikulu paz kutfia
      
         
            Maza. Wantus wawaruskasa nit mɨjan karakas wat kalkin wanturuskasa an
kaltus wat puran chikas kitchiwa watsalmin kalkitpa anna ɨn sun kaltus watmin
ɨmɨshna.
         
         
            Paz. Wantus awarusmin nit ɨtpamai an kaltus watkimain mamas kawarain
kalkitpa kawuarain mɨltawamakpaz
         
         
            Maza. Wantusmin awarusne nit ɨtpa an kalne nit chatpa masa kaltus
renumeracionkitpa pɨna watmin kara nitchatpai wan kualtuskasa masa wat
puran chikas kitchiwal humanakas katmizna wal puran.
         
         
            Paz. Wantus awain nit ɨn au chiwasha kaltus wat kuintakitpa an kalne
wanmaktawai pailtaruskasa kara tɨntaruzkasa wat nit ɨtpamak'paz,
         
      
   
      Artikulu paz ampara
      Wantuz awarus nit ɨtpamai karakaz kuaishkultawai mamaz sairawai mamaz kal
akuan payu chatpa ishtawai mamaz kal akuan kalkitpa pakacionkaz periutikaz
pɨntit
   
      Artikulu paz shish
      
         
            Maza . wantLJZPé:l ëlwaruz nit mɨjatpa auruzpakai au tuamtuspa an tuan
watpuran kupairuzkasa karakaz kualtuskaz imtukitchin puran pienestarkas
wasalmin kumira pin wat tuan wasan istukika paitta serpiciukas social kas
pachimtumakpaz wan nit ɨnpa karakaz wan nit mɨjatpa paitakalkaz ishmukaz
piotakaz ɨIapakaz mamazkaz karɨtkaz SUr] karɨkaz kuailkirɨka chi.wacha
mɨjanne chiwacha pialmɨjatpa.
         
         
            Maza .sun maternitakaz sun nit ɨtpamai kuirakitpa un Chat ashpa wan
. paishparusa chiktaruz kasakitpa uspane wan nit ɨtpamai sun kaltus.
         
      
   
      Artikulu paz wak
      
         
            Maza. Wan awarusne nit chatpamai an pɨnkɨh kamnu yalta karakaz muinchi
kainmɨlkamtui an pɨnkɨh kammuruzne pialchi kain kar:ntumai masantuzne
         
         
            Paz. pɨnkɨh kammu sarawa tɨkaza sunkana kamchan awaruzkasa wanmakkit
anFia ɨmizna chikazkiztachiwa nitsarɨtne awarusa watpuran minpa ainjtaz
kaiwaintawamakpaz wàn mɨtchatpa kupairu mɨjatpa mamaz suraz wantuz
wanmakchatpa mamaz kualkasakaz chachikitpa anna mɨlmizna sunkal
sukazakaz kuirakitpamakpaz watpuran.
         
         
            Karakaz wat pɨnkɨh kammu yal mɨjatpamakpaz au nit ɨmɨshna wantaruskaza
Wantus nit mɨjmakpaz karane chiktamakpaz au nit ɨmɨshna au sura wantusa
wanmaktɨt puratpamakpaz au mi wat nit ɨmɨzhna
         
      
   
      Artikulu paz ita
      
         
            Kutna. Karakaz paishtuzkaz mɨjashinamai nit puran sairawa mamaz tuntu
pɨnkɨh kammu washinai mɨlashina up painkultusa
         
         
            Wantus awarus nit chatpa an kuintakintpa mɨnakaz kaishaptachiwain mɨnkaz
uzpain masain chanapa pɨpɨlusane apkultura awane kapumakpaz
wanmaktɨtpuramakpaz aune ɨtpamakpaz wanmakna usparuskasa an kaltus
produccionkaz cientifikukaz chiwachakaz sunkalne mɨjatpa.
         
      
   
      Artikulu paz tuil. wantuzka
      Mɨjmakpaz nitɨmɨshna sunkal katmishna wat kalkinpa makpaz karakaz wat
nitmɨjan anne intenacionalkaz uspakaz nit mɨjmaimɨnminkaz kashamuchi
atchan nit sana suazne sarawai nitpara wattan.
   
      Artikulo paz pikam
      
         
            Maza. Wan awaruz wattchatpamakpas pɨpɨrura uzpain kêiikishinamai wankal
piankamchan
         
         
            Paz.pakamchamizna an nit mɨntatchan mɨnkazkachatmuchi wan awaruz
uzparuzpain satkittɨpɨnkɨh samsatmɨlmizna pɨnkɨh tɨnta sunkana
satmɨltawamakpaz wail piankamchan chikaz kaizchatchiwa sunkana nitsarɨt
mɨjne watpuran mamazkazaruzkaz aishtaiz kizna pichipmin wayaiz nukulmizna
wait minmisnane kuitkizmiznane wantuz purakin pana tuntu minkit
satmɨlmizna.
         
         
            Maza wantuz nitsarɨtne mɨnkachapmuchi pɨrɨchimai maintazne sarɨttɨ
uztɨtɨ masain kazchan mamaz su.raz kaizta.
         
      
   
      Artikulo kutfia chalkuil
      Ankara sarɨtne nitpuzpuztutne sashina kaizkuintakitpa sunkanawasha mintu
maztus' sùraz maza kual wanmaktɨt maza awara suna putnainmizna
wankammizna kalkittaizpa chine samizna wankal wan nitpuzna chiwashza
nitpuztɨttne watchan nitpuztɨkane puztɨm.
   